هم‌رسانی کنید

سال ۱۵۹۸ هجری خورشیدی است و دقیقاً دویست سال از آغاز همه‌گیری کرونا می‌گذرد. ویروس کرونا ریشه‌کن شده و نسل حاضر چیز زیادی از آن نمی‌داند. کرونا در این عصر بیشتر نام یک برهه تاریخی است تا یک ویروس منقرض‌شده؛ با این وجود تأثیر ناشی از قوانین سخت‌گیرانه دوران کرونا به‌ویژه استفاده از ماسک در فرهنگ مردم جهان ماندگار شده و همچنان وجود دارد.

اکنون تمام مردم جهان همیشه ماسک به چهره دارند. البته نه برای رعایت بهداشت بلکه به عنوان بخشی از پوشش؛ و همان‌طور که نسل ما هیچ‌وقت از خود نپرسید چرا شورت می‌پوشیم، نسل حاضر نیز نمی‌پرسد که چرا ماسک «می‌پوشند». بله مردم این نسل ماسک را می‌پوشند.

ماسک، امروزه جزء جدانشدنی پوشش انسان‌ها شده و برای هر نوع لباس یا هر کاربردی ماسک مخصوص آن طراحی شده است: ماسک زنانه، ماسک مردانه، ماسک اسپرت، ماسک عروس، ماسک ورزشی، ماسک تابستانی، ماسک بافتنی، ماسک راحتی، ماسک کردی و حتی ماسک مامان‌دوز که معمولاً به رنگ آبی راه‌راه است و بیشتر باباهای پا به سن گذاشته آن را به چهره می‌زنند. یک ماسک ویژه با خاصیت جذب‌کنندگی بسیار بالا موسوم به «ماسک بهداشتی» هم طراحی شده که فقط افراد خون‌دماغ‌شده‌ استفاده می‌کنند.

زن‌ها عادت دارند با هر دست لباس، ماسک هم‌رنگ آن را ست کنند و خیلی برایشان مهم است که در مجالس و عروسی‌ها ماسک هیچ زن دیگری شبیه ماسک آن‌ها نباشد. پول‌دارها بیشتر از ماسک جورجیو-آرمانی استفاده می‌کنند اما طبقه متوسط برای تهیه ماسک به «باب همایون» می‌روند. بعضی‌ها هم که صورتشان بدسایز است الیاف سه‌لایه آنتی‌باکتریال می‌خرند و به خیاط می‌دهند تا برایشان ماسک بدوزد. در این دوره در داروخانه‌ها اتاق‌های پُرُو تعبیه شده تا خریداران بتوانند ماسک‌های مختلف را پیش از خرید روی صورت خود امتحان کنند.

قوانین سفت و سختی که دولت‌ها در عصر کرونا در مورد ضرورت استفاده از ماسک وضع کرده بودند نه‌تنها لغو نشده که شدیدتر هم شده است. برای مثال، در ایران، اگر در خیابان، ماسک از صورت کسی بیوفتد، سروکارش با گشت ارشاد است. گاهی هم برای مالکان خودرو پیامکی با این مضمون می‌آید که:

مالک محترم خودروی شماره فلان، در فلان تاریخ در خودروی شما «کشف ماسک» صورت گرفته است. لطفاً ظرف یک هفته با در دست داشتن مدارک به پلیس امنیت اخلاقی مراجعه نمایید.

و اما در فرهنگ مردمان متعصب این عصر، ماسک یک ضرورت پوششی تلقی می‌شود طوری که پایین کشیدن آن در اماکن عمومی (حتی برای یک لحظه) به اندازه پایین کشیدن شورت و شلوار باهم تابو به حساب می‌آید.

امروزه پخش پایینی صورت شامل لب و دهان و بینی و به‌خصوص دندان‌ها، اندام خصوصی محسوب می‌شود و نباید چشم نامحرم به آن‌ها بیفتد، تا جایی که مردم حتی در خانه خود هم هنگام تماس تصویری با پیام‌رسان واتس‌اپ، ماسک به صورت می‌زنند. البته وزارت ارتباطات هم پیشنهاد ساخت یک پیام‌رسان بومی جایگزین به نام «ماسک‌اپ» را داده که به صورت خودکار روی چهره طرفین تماس یک ماسک مجازی بنشاند. گفته می‌شود قرار است برای ساخت این پیام‌رسان بومی، مبلغ قابل‌توجهی وام در اختیار شرکت‌های سازنده قرار گیرد.

تف کردن در ملإعام امری شنیع محسوب می‌شود و به همین منظور در کنار هر توالت عمومی یک «تُفالت» عمومی هم ساخته شده تا مردم در مواقع لازم داخل آن بروند و در فضای خصوصی ماسک خود را پایین کشیده و تف کنند.

بحث بر سر چگونگی سانسور فیلم‌های خارجی در صدا و سیما بالا گرفته است. بیشتر سانسورچی‌ها معتقدند باید تنها تصویر گردن به پایین شخصیت‌های فیلم که ماسک ندارند نمایش داده شود و این لطمه‌ای به موضوع فیلم نمی‌زند؛ اما بعضی‌ها هم هستند که اعتقاد دارند می‌شود روی دهان و بینی چهره‌های بدون ماسک، آباژور مونتاژ کرد.

بعضی از مردان متعصب چهره بدون ماسک زن را عامل تحریک مرد می‌دانند. اخیراً یک کاندیدای ریاست جمهوری اعلام کرده: مردی که با دیدن بینی زن در خیابان تحریک نشود بیمار است. در این بین البته میانه‌روهایی هم هستند که می‌گویند نباید زیاد سخت‌گیری کرد و مثلاً پسر حق دارد در روز خواستگاری چند لحظه دختر را بدون ماسک ببیند.

گروه‌های تندرو مذهبی مثل داعش و طالبان پا را از این هم فراتر گذاشته و بینی و دهان را در زمره عورت انسان طبقه‌بندی کرده‌اند. آن‌ها به مسواک زدن غسل دندان می‌گویند. یک مفتی سعودی اخیراً فتوا داده که اگر خمیردندان نبود باید با نمک تیمم کرد. در این کشور حتی رشته دندان‌پزشکی به شکل سابق، از بین رفته و تخصصش برای زن‌ها به پزشک زنان و برای مردها به پزشک متخصص ختنه واگذار شده است.

در ادبیات این افراد، «دهن گشاد» کنایه از انسان تنبل است و «دهن برهنه» لفظی رکیک به حساب می‌آید. «دهانت را ببند» هم یعنی «حجابت را رعایت کن»!

و اما در غرب وحشی

در غرب، در میادین شهر مجسمه انسان‌های بدون ماسک به‌وفور به چشم می‌خورد. از دیوار موزه‌های تاریخ باستان، بعد از تابلوهای «انسان هومو ارکتوس» و «انسان هومو ساپینس»، تابلو چهره بدون ماسک انسان بدوی (یعنی ما) آویزان است که زیرش نوشته شده: «انسان دهان‌برهنه پیشا کرونا».

در کاباره‌ها زنان رقاصه بعد از چند دور چرخیدن دور میله زیر نور قرمز، سرانجام با عشوه و لوندی ماسک را از چهره برمی‌دارند و [… بــــــــوق].

اما برندگان واقعی این شرایط طراحان مد هستند که از این فضا استفاده کرده و هر روز مدل‌های جدید ماسک را در رویدادهای «ماسک فشن» رونمایی می‌کنند و پول کلانی به جیب می‌زنند.

1 دیدگاه دربارهٔ «کرونا، ماسک و انسان آینده»

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *